Tuinprieel uit de bouwmarkt of op maat gemaakt
Er bestaan veel soorten prielen en prieeltjes, van uiteenlopende materialen en in allerlei stijlen en maten. Een deel van de kant-en-klare prielen uit de bouwmarkt doet zijn werk alleen bij rustig weer: ze zijn dun en licht, wegen vaak minder dan 100 kilo en hebben zelden een doorsnede van meer dan twee meter. Bij een flinke windstoot gaat zo’n constructie snel stuk en wordt ze een gevaar voor mensen in de buurt, voor geparkeerde auto’s en zelfs voor de gevel van het huis. Zulke prielen zijn snel gekocht, maar ook snel aan vervanging toe, en prettig zitten doe je er zelden in.
Een veilig prieel wordt daarom ambachtelijk op maat gemaakt. Alleen dan weet je zeker van welk materiaal het is, of het bij de tuin past en of het stevig staat – en met het juiste ontwerp ook of het er mooi uitziet. Ambachtelijk gemaakte prielen zijn grofweg van hout of van metaal.
Houten prieel of metalen prieel
Houten prielen komen uit de timmerwerkplaats. Ze zijn meestal groot en zien er stevig uit, en als het hout goed geïmpregneerd is, gaan ze redelijk lang mee. Toch blijft hout kwetsbaar: elke plek die niet beschermd is, of waar de bescherming niet op tijd wordt vernieuwd, begint na verloop van tijd te rotten zodra er water bij komt. Rot hout draagt vrijwel niets meer. Gaat een dragende balk onderaan rotten, dan verliest hij zijn stabiliteit en kan het hele prieel gaan wankelen. Het verraderlijke is dat dit proces binnen in de balk kan verlopen, van buiten onzichtbaar, tot het te laat is. Een houten prieel vraagt daarom geregeld controle en onderhoud; een metalen prieel niet.
Qua uiterlijk passen houten prielen bij een tuin waar een eenvoudige constructie gewenst is, want ze bestaan vooral uit dragende balken. Een uitzondering zijn de rijk gesneden prielen uit de Poolse bergstreek, met snijwerk op bijna elke balk: mooi om te zien, maar een heel eigen stijl, veel werk om te maken en onderhoudsgevoelig.
Niet elk metalen prieel is hetzelfde
Metaal biedt van alle materialen de meeste vrijheid. Dat betekent niet dat elk metalen prieel goed is: er bestaan ook slordig en zwak gemaakte exemplaren. Uit een werkplaats met ervaring kan een metalen prieel echter mooi, heel stevig en praktisch tegelijk zijn. Ook het patroon telt mee, want ontwerpen verschillen sterk in hoeveel werk erin gaat; dat bespreken we vooraf. Een metalen prieel kan eenvoudig zijn, gewoon constructiewerk van een staalbouwer, maar zijn echte kracht toont het als smeedijzeren prieel, met veel elementen uit het kunstsmeden en de metaalkunst.
Smeedijzeren prieel en paviljoen
Precies zulke prielen maken wij. De meeste hebben een ingewikkelde of zelfs zeer ingewikkelde opbouw, en juist daarin zit hun aantrekkingskracht. Gesmeed staal is zwaar om te bewerken, maar in de handen van een ervaren kunstsmid verrassend vormbaar; zo ontstaan vormen die met geen ander materiaal te maken zijn. We maken smeedijzeren prielen in elke grootte en vorm, rechtstreeks uit de catalogus of samen met de klant uitgewerkt. Goed gemaakt zijn ze zeer sterk: ze doorstaan elk weer, verbleken niet, barsten niet en rotten niet. Een smeedijzeren prieel wordt één keer in de werkplaats goed beschermd – bij ons thermisch verzinkt en daarna geschilderd of gepatineerd – en heeft daarna geen nieuwe beschermlaag nodig. Dankzij de keuze aan patronen past het bij elke tuin en elke bouwstijl: traditioneel, als paleisprieel of modern.
Rond, achthoekig of rechthoekig: vorm en dak
Een metalen prieel kan rond zijn met een koepel, zoals het prieel AA 2 in herenhuisstijl, waarin onderdelen van onze opengewerkte gesmede poortkolommen terugkomen, of het grote paviljoen AA 3 met een open koepel van gesmede krullen op stalen kolommen. Dat laatste wordt in delen gemaakt, verzinkt en pas bij de klant in elkaar gezet, zodat het ook in een park kan staan. Het prieel AA 10 is achthoekig, met kolommen, bogen en balustrades in vloeiende jugendstillijnen vol gesmede bladeren en bloemen. Rechthoekig, met een traditioneel dak met meerdere vlakken, is de AA 8, rondom omgeven door gesmede balustrades; de AA 7 heeft een klassiek schilddak met een gesmede fries onder de dakrand. Het dak dekken we met staalplaat, polycarbonaat, glas of een dakbedekking die aansluit bij het dak van het huis.
Van klein tuinprieel tot oranjerie
Het kleinste model, de AA 11, is een rond prieeltje op getordeerde staanders met een dak van staalplaat, een balustrade met gesmede bloemen en een fries van krullen: genoeg ruimte voor een tafeltje en een paar stoelen. De AA 1 is ovaal, met wanden van wit stalen traliewerk en een koepel van polycarbonaat die licht doorlaat. Veel groter is het paviljoen AA 12 met glazen dak: ongeveer 5 bij 6 meter, gedekt met gelaagd veiligheidsglas, met een gesmeed ornament onder het glas dat je vanuit het paviljoen ziet. Het verst gaat de smeedijzeren oranjerie AA 6, een glazen wintertuin met talloze handgesmede onderdelen, die we alleen op bestelling en naar de maten van de klant bouwen.
Verlichting, meubels en balustrades
Een prieel wordt nog prettiger met wat extra uitrusting. Gesmede lampen monteren we meestal als wandlampen direct aan de constructie, vaak met een bewegingssensor zodat ze vanzelf aangaan wanneer iemand in de buurt komt; de lichtsterkte is naar wens in te stellen. Het grote ivoorkleurige paviljoen AA 5 heeft zulke lampen al in de constructie ingebouwd. Onder het dak horen smeedijzeren tuinmeubelen: een bank, een tafel en bijpassende fauteuils. Afhankelijk van het model krijgt het prieel onderaan een gesmede balustrade in hetzelfde patroon als de rest. Meer tuinarchitectuur, van pergola tot tuinbrug, staat bij smeedwerk voor de tuin.
Vragen over smeedijzeren prielen
Is voor een prieel een vergunning nodig?
Dat hangt af van de gemeente en van de maat en plek van het prieel; in Nederland en België gelden verschillende regels. Informeer daarom vooraf bij de gemeente. De afmetingen van het prieel stemmen we daarna op de situatie af.
Moet een smeedijzeren prieel onderhouden worden?
Nauwelijks. Het staal wordt in onze werkplaats thermisch verzinkt en daarna geschilderd of gepatineerd, en heeft daarna geen nieuwe beschermlaag nodig. Een houten prieel moet wel geregeld gecontroleerd en behandeld worden.
Welke dakbedekking is mogelijk?
Staalplaat, polycarbonaat, glas of een dakbedekking die aansluit bij het dak van het huis. Glas laat het meeste licht door en laat een gesmeed ornament eronder goed zien, zoals bij het paviljoen AA 12.
Plaatsen jullie een prieel ook in Nederland en België?
Ja. Grote prielen maken we in delen, die na het verzinken bij de klant worden gemonteerd. Inmeten, transport en montage spreken we per opdracht af; alles staat in de offerte.
Rond smeedijzeren prieel in paleisstijl( AA 2 )
Groot smeedijzeren paviljoen met koepel( AA 3 )
Design tuinpaviljoen in ivoor met verlichting( AA 5 )
Ovaal prieel met latwerk en koepel( AA 1 )
Smeedijzeren oranjerie als wintertuin( AA 6 )
Smeedijzeren tuinpaviljoen met schilddak( AA 7 )
Smeedijzeren prieel voor landhuis of paleis( AA 4 )
Prieel met meerhoekig dak en balustrade( AA 8 )
Wit vierkant prieel met koepeldak( AA 9 )
Achthoekig prieel in art-nouveaustijl( AA 10 )
Klein rond prieel met getordeerde staanders( AA 11 )